Często zadawane pytania (FAQ)

Często zadawane pytania (FAQ)

Jeśli nadal masz jakieś pytania na temat menopauzy i objawów naczynioruchowych (VMS) zapoznaj się z poniższymi informacjami lub  skonsultuj się ze swoim lekarzem.

Objawy naczynioruchowe (VMS) to termin medyczny opisujący uderzenia gorąca i nocne poty związane z menopauzą.

Nie. Menopauzę stwierdza się, gdy przez 12 kolejnych miesięcy nie występuje miesiączka. Natomiast VMS to uderzenia gorąca i nocne poty związane z menopauzą.1,2

Tak. Jest to ten sam objaw – nagłe i intensywne uczucie gorąca na twarzy, szyi i klatce piersiowej, któremu może towarzyszyć pocenie się, zaczerwienienie skóry, dreszcze i przyspieszone bicie serca. Nocne poty to nic innego jak uderzenia gorąca, które pojawiają się w trakcie snu. Mogą trwać od 1 do 5 minut.1,3

Naukowcy nie wiedzą dokładnie, co wywołuje uderzenia gorąca i nocne poty związane z menopauzą, czyli tak zwane objawy naczynioruchowe (VMS). Wiadomo jednak, że mają one swoje źródło w części mózgu zwanej podwzgórzem, która odpowiada za procesy termoregulacyjne organizmu. Regulacja temperatury ciała odbywa się głównie dzięki aktywności wyspecjalizowanych neuronów KNDy. Organizm reguluje swoją wewnętrzną temperaturę poprzez utrzymywanie równowagi między estrogenem a NKB – substancją chemiczną występującą w mózgu.1,4,5

 

Podczas menopauzy dochodzi do zachwiania równowagi między estrogenem a NKB. W rezultacie neurony KNDy w podwzgórzu nieprawidłowo interpretują temperaturę ciała, wysyłając błędny sygnał o przegrzaniu.

Tak, dostępne są leki na receptę stosowane w leczeniu objawów naczynioruchowych (VMS) związanych z menopauzą. Warto omówić dostępne możliwości leczenia ze swoim lekarzem.

Tak, w leczeniu objawów naczynioruchowych (VMS) związanych z menopauzą stosuje się także suplementy dostępne bez recepty oraz preparaty ziołowe. Zawierają one między innymi soję, pluskwicę groniastą i inne substancje roślinne. Takie preparaty nie zostały jednak zatwierdzone i/lub poddane ocenie przez Europejską Agencję Leków (EMA).8,9

 

Preparaty ziołowe i suplementy diety mogą posiadać oznaczenie THR (Traditional Herbal Registration), które potwierdza, że dany produkt został zarejestrowany w Agencji Regulacyjnej Leków i Produktów Medycznych (MHRA), spełnia wymagane standardy jakości i bezpieczeństwa oraz ma udokumentowane tradycyjne zastosowanie w lecznictwie. Trzeba jednak pamiętać, że nie każdy środek „naturalny” jest bezpieczny i skuteczny. Przed zastosowaniem jakichkolwiek leków, w tym dostępnych bez recepty, a także suplementów diety czy preparatów ziołowych należy zawsze zasięgnąć porady lekarza.9

Tak, jest to możliwe. Aż 94% kobiet zgłasza, że VMS (objawy naczynioruchowe) w okresie menopauzy negatywnie wpływają na jakość snu, a 69% deklaruje że obniżają koncentrację i wydajność w pracy.10

VMS (objawy naczynioruchowe) związane z menopauzą występują u nawet 80% kobiet. To oznacza, że jest to najczęstszy objaw menopauzy.1,11

Każdy organizm jest inny, ale u większości kobiet objawy naczynioruchowe związane z menopauzą (VMS) związane z menopauzą trwają średnio około 7,5 roku. W niektórych przypadkach mogą jednak utrzymywać się dłużej niż 10 lat.12

Choć jest to kwestia indywidualna, objawy naczynioruchowe (VMS), czyli uderzenia gorąca i nocne poty, mogą pojawić się już przed 40. rokiem życia – nawet 10 lat przed menopauzą.2,12

Tak, istnieje nawet termin medyczny na określenie tych objawów: objawy naczynioruchowe (VMS) związane z menopauzą.1

Uderzeniom gorąca może towarzyszyć przyspieszone bicie serca, pocenie się, zaczerwienienie skóry i dreszcze. Objawy naczynioruchowe (VMS) związane z menopauzą mogą zwiększać częstość akcji serca o 7 do 15 uderzeń na minutę.1,3, 8

Według najnowszych badań nasilenie i częstość objawów naczynioruchowych (VMS) związanych z menopauzą są przydatne w prognozowaniu przyszłych problemów zdrowotnych, m.in. zaburzeń pamięci, chorób układu sercowo-naczyniowego oraz osłabienia kości (osteoporozy).13

 

Jeśli objawy naczynioruchowe (VMS) wpływają na ogólny stan zdrowia, warto zasięgnąć porady lekarza.

Zgodnie z ostatnimi doniesieniami naukowymi ryzyko VMS w okresie menopauzy może być wyższe u kobiet spożywających alkohol oraz pokarmy o wysokiej zawartości cukru i tłuszczu. Każdą zmianę w odżywianiu czy aktywności fizycznej warto wcześniej omówić z lekarzem.1

Warto ubierać się „na cebulkę” w odzież wykonaną z włókien naturalnych, mieć pod ręką przenośny wentylator i pić chłodne (bezalkoholowe) napoje.8

 

Aby dowiedzieć się, jak skutecznie łagodzić uderzenia gorąca i nocne poty, warto porozmawiać ze swoim lekarzem.

Są to różne etapy życia związane z menopauzą. Okres okołomenopauzalny (zwany też perimenopauzą) to faza przejściowa, w której pojawiają się pierwsze oznaki menopauzy, takie jak nieregularne cykle menstruacyjne. Naturalną menopauzę stwierdza się, gdy miesiączka nie występuje przez 12 kolejnych miesięcy. Natomiast po menopauzie rozpoczyna się okres pomenopauzalny (zwany także postmenopauzą).2

Średni wiek menopauzy to 51 lat. Potwierdzeniem naturalnej menopauzy jest brak miesiączki przez 12 kolejnych miesięcy.2,14

Sytuacja, w której menopauza pojawia się przed 40. rokiem życia, była dawniej nazywana przedwczesną menopauzą. Dziś określa się ją terminem „pierwotna niewydolność jajników” (POI). Występuje u około 1% kobiet. Do potencjalnych przyczyn pierwotnej niewydolności jajników zaliczamy czynniki genetyczne, zakażenia, a także zaburzenia metaboliczne i autoimmunologiczne.2

Wczesna menopauza to termin określający menopauzę, która występuje pomiędzy 40. a 45. rokiem życia. U nawet 5% kobiet jest zjawiskiem naturalnym, ale zazwyczaj ma podłoże medyczne.2

 

Do wczesnej menopauzy mogą prowadzić zabiegi chirurgiczne (m.in. usunięcie jajników), leki (m.in. onkologiczne), radioterapia miednicy lub inne interwencje medyczne, które zaburzają wytwarzanie estrogenów w jajnikach.2

Pierwsze objawy menopauzy mogą pojawić się nawet 10 lat przed ostatnią miesiączką. Jest to tak zwany okres okołomenopauzalny (perimenopauza).15

Jest to kwestia indywidualna, ale u większości kobiet występują w okresie między 40. a 58. rokiem życia. Wykazano, że objawy naczynioruchowe (VMS) związane z menopauzą osiągają największe nasilenie tuż przed jej wystąpieniem, gdy coraz częściej pojawiają się nieregularne cykle menstruacyjne lub brak miesiączki, a także w pierwszych kilku latach po menopauzie.1,2

Najczęściej zgłaszanymi i najbardziej dokuczliwymi dolegliwościami menopauzalnymi są objawy naczynioruchowe (VMS). Jednak menopauzie mogą towarzyszyć także inne objawy – między innymi suchość pochwy, bóle stawów, przyrost masy ciała, przerzedzenie włosów i suchość skóry.11

Wprawdzie dotychczasowe badania nie potwierdzają bezpośredniego wpływu medytacji na objawy naczynioruchowe (VMS) związane z menopauzą, techniki medytacyjne mogą być przydatne w radzeniu sobie z lękiem, stresem i drażliwością, które towarzyszą VMS. Natomiast joga ma udowodnioną znaczną skuteczność w redukowaniu objawów menopauzy.1,8,16

Wykazano, że objawy naczynioruchowe (VMS) związane z menopauzą występują częściej i są bardziej nasilone u kobiet z menopauzą indukowaną chirurgicznie (na skutek usunięcia jajników) niż w przypadku menopauzy przebiegającej naturalnie.1

Tutaj odpowiedź jest krótka i jednoznaczna: Tak.

 

Badania kliniczne potwierdziły, że kobiety o podwyższonym BMI oraz/lub palące papierosy są bardziej narażone na występowanie objawów naczynioruchowych menopauzy (VMS).1

Nie. Wprawdzie doświadczenia każdej kobiety są inne, ale wiadomo, że objawy naczynioruchowe (VMS) związane z menopauzą występują częściej u kobiet rasy czarnej i pochodzenia latynoskiego niż u kobiet rasy białej, a także utrzymują się u nich nawet o 2–4 lata dłużej.12,17

Tak, uderzenia gorąca klasyfikuje się ze względu na ich stopień nasilenia:1,18

  • Łagodne – Uczucie gorąca bez towarzyszącego pocenia się.
  • Umiarkowane – Uczucie gorąca z towarzyszącym poceniem się, które nie przeszkadza w kontynuowaniu wykonywanej aktywności.
  • Ciężkie – Uczucie gorąca z poceniem się, które wymusza zaprzestanie wykonywanej aktywności.

Każdy organizm jest inny, ale większość kobiet doświadcza średnio około 33 epizodów uderzeń gorąca i nocnych potów tygodniowo.19

Bibliografia:

  1. Thurston RC. Vasomotor symptoms. In: Crandall CJ, Bachman GA, Faubion SS, et al., eds. Menopause Practice: A Clinician's Guide. 6th ed. Pepper Pike, OH: North American Menopause Society, 2019;43-55.
  2. Thurston RC. Menopause. In: Crandall CJ, Bachman GA, Faubion SS, et al., eds. Menopause Practice: A Clinician's Guide. 6th ed. Pepper Pike, OH: North American Menopause Society, 2019;1-21.
  3. Kronenberg F. Hot flashes: epidemiology and physiology. Ann NY Acad Sci 1990;592:52-86.
  4. Wakabayashi Y, Nakada T, Murata K, et al. Neurokinin B and dynorphin A in kisspeptin neurons of the arcuate nucleus participate in generation of periodic oscillation of neural activity driving pulsatile gonadotropin-releasing hormone secretion in the goat. J Neurosci 2010;30(8):3124-3132.
  5. Padilla SL, Johnson CW, Barker FD, Patterson MA, Palmiter RD. A neural circuit underlying the generation of hot flushes. Cell Rep 2018;24(2):271-277.
  6. Krajewski-Hall SJ, Blackmore EM, McMinn JR, Rance NE. Estradiol alters body temperature regulation in the female mouse. Temperature 2017;5(1):56-69.
  7. Krajewski-Hall SJ, Miranda Dos Santos F, McMullen NTm Blackmore EM, Rance NE. Glutamatergic neurokinin 3 receptor neurons in the median preoptic nucleus modulate heat-defense pathways in female mice. Endocrinology 2019;160(4):803-816.
  8. Kaunitz AM, Manson JE. Management of menopausal symptoms. Obstet Gynecol 2015;126(4):859-876.
  9. Natural Menopause Relief. Rock My Menopause. https://rockmymenopause.com/get-informed/treatment/#Natural-menopause-relief. Dostęp: 7 lipca 2023 r.
  10. English M, Stoykova B, Slota C, Doward L, Siddiqui E, Crawford R, DiBenedetti D. Correction to: Qualitative study: burden of menopause-associated vasomotor symptoms (VMS) and validation of PROMIS sleep disturbance and sleep-related impairment measures for assessment of VMS impact on sleep. J Patient Rep Outcomes 2021;5(1):42.
  11. Monteleone P, Mascagni G, Giannini A, Genazzani AR, Simoncini T. Symptoms of menopause - global prevalence, physiology and implications. Nat Rev Endocrinol 2018;14(4):199-215.
  12. Avis NE, Crawford SL, Greendale G, et al. Duration of menopausal vasomotor symptoms over the menopause transition. JAMA Intern Med 2015;175(4):531-539.
  13. Biglia N, Cagnacci A, Gambacciani M, Lello S, Maffei S, Nappi RE. Vasomotor symptoms in menopause: a biomarker of cardiovascular disease risk and other chronic diseases? Climacteric 2017;20(4):306-312.
  14. What is menopause? The Menopause Charity. https://www.themenopausecharity.org/wp-content/uploads/2021/04/What-is-menopause_.pdf Dostęp: 7 lipca 2023 r.
  15. Jones RE, Lopez KH. Reproductive aging. In: Human Reproduction Biology. 4th ed. London, UK: Academic Press, 2013;119-131.
  16. Joshi S, Khandwe R, Bapat D, Deshmukh U. Effect of yoga on menopausal symptoms. Menopause Int 2011;17(3):78-81.
  17. Utian WH. Psychosocial and socioeconomic burden of vasomotor symptoms in menopause: a comprehensive review. Health Qual Life Outcomes 2005;3:47.
  18. Guideline on clinical investigation of medicinal products for hormone replacement therapy of oestrogen deficiency symptoms in postmenopausal women. EMA. https://www.ema.europa.eu/en/clinical-investigation-medicinal-products-hormone-replacement-therapy-oestrogen-deficiency-symptoms. Dostęp: 7 lipca 2023 r.
  19. Hunter MS, Gentry-Maharaj A, Ryan A, et al. Prevalence, frequency and problem rating of hot flushes persist in older postmenopausal women: impact of age, body mass index, hysterectomy, hormone therapy use, lifestyle and mood in a cross-sectional cohort study of 10,418 British women aged 54-65. BJOG 2012;119(1):40-50.